LEES Stiltecoupés op de rooster: van schreeuwende kinderen tot luide telefoontjes

Wie dagelijks pendelt naar Brussel kan er niet omheen: stiltecoupés. Sinds 2024 introduceert NMBS stille zones in een groot deel van haar treinen. Uit haar bevraging blijkt dat negen op de tien reizigers tevreden is over het concept. Maar is iedereen écht zo lovend en is het er ook daadwerkelijk stil? We namen de proef op de som en vroegen het aan de reizigers in Brussel-Centraal.

Na een bevraging in het Centraal Station van Brussel spreken de cijfers voor zich. ©Senne Martens

Met kartonnen bord in de hand vragen we aan gehaaste pendelaars of ze voor of tegen stiltecoupés zijn. Wat blijkt uit onze rondvraag bij 100 mensen? 82 van hen zijn fan van stille zones. Ze vertellen ons meermaals dat ze het allerliefst in rust en vrede op de trein zitten. “Voor mij mag je wel tien streepjes zetten”, vertelt een vrouw die naar ons toe komt om haar verhaal te vertellen. “Ik werk altijd op de trein en vanmorgen was er een vrouw heel luid aan het bellen op luidspreker. Ik kon dus echt wel zo’n stiltecoupé gebruiken, maar er was er geen”, vertelt ze met de handen in het haar.

Gedoogbeleid bij conducteurs

Maar is het eigenlijk wel stil in de stiltecoupés? Hoewel acht op de tien van de reizigers in Brussel-Centraal wel te vinden is voor een praatverbod in bepaalde wagons, is er volgens hen nog werk aan de winkel. Er wordt nog te vaak gebabbeld en gebeld in de stille zones en dat zorgt voor veel frustraties bij de reizigers die we spreken. Toch is het voor velen niet evident om herrieschoppers aan te spreken. “In het begin sprak ik mensen erop aan als ze lawaai maakten in de stiltecoupé, maar daar ben ik mee gestopt omdat de reacties zo negatief waren. Toen ik de conducteur er ooit over aansprak vond hij er niet beter op dan de lawaaimakers gratis naar de eerste klasse te sturen. Ondertussen kies ik liever een gewone wagon, dan erger ik me tenminste niet zo”, klinkt het bij pendelaar Wim (56).

“De job van conducteurs is om de orde in de trein te bewaken. Zij zouden mensen vaker en strenger moeten aanspreken als ze de regels niet volgen.”

Daarnaast hebben mensen volgens onze respondenten vaak niet door dat ze in een stiltecoupé zitten. Vooral bij toeristen is dat een groot probleem. “Het staat wel in alle talen aangegeven, maar de signalatie mag van mij nog een heel stuk duidelijker”, vindt Amber (27). Om dat aan te pakken stelt ze voor om de coupés een ander kleurtje te geven zodat ze meer opvallen. Maar de meest evidente oplossing voor lawaaimakers ligt volgens haar bij de conducteurs: “Het is hun job om de orde in de trein te bewaken. Zij zouden mensen er vaker en strenger op moeten aanspreken als ze de regels niet volgen.”

Discriminerend (voor moeders)

Naast enthousiastelingen spraken we ook met een vocale minderheid die tegen de stiltezones pleit. De argumenten tegen lopen van “ik wil graag praten met mijn vrienden” tot “mensen zijn sociale dieren” en “iedereen moet altijd het recht hebben om te spreken”. Het valt ons ook op dat er één welbepaalde groep steevast tegen is: moeders die met hun kinderen aan de hand reizen. “Ik heb kinderen en die maken veel lawaai, maar dat is toch normaal? Mijn baby huilt nu eenmaal soms, moeten mensen mij daarom scheef aankijken? Waar moet ik dan gaan zitten als het te druk is?”, vraagt een kroostrijke moeder zich luidop af.

Ondanks die kritieken klopt het wel dat veel mensen stiltecoupés een goed concept vinden. Het idee dat je rustig de trein kan nemen zonder kakelende, telefonerende lastpakken, slaat aan. Het is de uitwerking die momenteel nog heel wat te wensen over laat.

Door Senne Martens en Emma Mertens