LEES Het Brusselse slachtersdilemma: tussen geloof en dierenrechten

Het slachthuis in Anderlecht © Yves Heirman

In Vlaanderen en Wallonië is onverdoofd slachten al jaren verboden, maar in Brussel mag het nog steeds. In 2028 loopt de vergunning van het slachthuis in Anderlecht af. Zo dreigt de laatste erkende slachterij voor onverdoofd slachten te verdwijnen. Hoe zien de betrokken partijen de toekomst? 

De politieke gevoeligheden over onverdoofd slachten zijn met de komst van de nieuwe Brusselse regering niet gaan liggen. Volgens Gilles Verstraeten, Brussels parlementslid voor N-VA, is dit geen toeval. “Een groot deel van de bevolking in Brussel houdt vast aan zeer strikte interpretaties over ritueel slachten. Een aantal politieke partijen laten zich hierdoor beïnvloeden.”

De gijzeling van de Codex

Lotte Stoops, Brussels parlementslid voor Groen, betreurt de situatie. Voor haar partij is het simpel: een dier is een voelend wezen en die mag je niet onverdoofd slachten. Maar de discussie zit muurvast. Ze vertelt dat er een enorme ‘Codex Dierenwelzijn’ klaarligt. Die zou 99% van de problemen rond dierenwelzijn aanpakken, maar wordt nu volledig geblokkeerd door dat ene punt over onverdoofd slachten. “Het wordt niet besproken door de regeringspartners. Ze gijzelen de gehele Codex Dierenwelzijn.” 

Volgens Stoops moeten politici stoppen met wegkijken: “Wees politiek moedig en agendeer het. Als je het niet verkocht krijgt aan je achterban, stem dan tegen, maar zet het tenminste op de agenda.”

"Omkeerbaar verdoven bij runderen lukt niet. Dus dat is een discussie die voor ons geen discussie is.”

Paul Thielemans

Stigmatisering of dierenwelzijn?

Jan Busselen, Brussels parlementslid voor PVDA, is niet overtuigd dat het verbod de juiste weg is. Aan de telefoon verwees hij naar een artikel op hun site. Hierin waarschuwt de PVDA dat het debat te eenzijdig wordt gevoerd. Volgens de partij wordt het thema dierenwelzijn door andere partijen misbruikt om de joodse en moslimgemeenschap in een slecht daglicht te stellen. De PVDA beweert dat de focus op het ritueel slachten een vorm van stigmatisering is. Terwijl er in de grootschalige vleesindustrie veel grotere problemen zijn die ongemoeid worden gelaten. De partij wijst daarbij naar de algemene winstlogica in de sector, de slechte omstandigheden tijdens transporten en het massale lijden in de industriële veeteelt. Dat heeft volgens hen veel meer impact op het dierenwelzijn dan de specifieke praktijk in Anderlecht.

Op de vraag of we ons niet beter op die algemene vleesmarkt zouden focussen, reageert Verstraeten nuchter. Volgens hem sluit het ene het andere niet uit. Hij wijst op strengere inspecties in andere sectoren. Daarnaast ziet hij een verbod op onverdoofd slachten als een makkelijke maatregel om direct lijden te beperken. 

De realiteit van de slachtvloer

Hoewel de politiek volop debatteert, heeft het slachthuis in Anderlecht wel zijn beslissing genomen. Er komt geen nieuw slachthuis. Paul Thielemans, woordvoerder van Abattoir NV, legt uit dat investeren in een nieuwe installatie simpelweg niet meer rendabel is. Hij is eerlijk: “Een nieuw slachthuis bouwen in Brussel is momenteel een te groot risico voor investeerders. Er zijn  gaandeweg heel veel onzekerheden gekomen. Niemand durft miljoenen te investeren als de kans bestaat dat er morgen een verbod komt.”

De veelbesproken ‘omkeerbare verdoving’, waarbij een dier verdoofd wordt maar wel blijft leven tot de slacht, blijkt geen tussenoplossing. Thielemans is daar heel kort over: “Omkeerbaar verdoven bij runderen lukt niet. Dus dat is een discussie die voor ons geen discussie is.”

"Het zou natuurlijk fout zijn dat ze door dierenwelzijn de rituele slachting verbieden en aan de andere kant levend vee op langere transporten zouden zetten.”

Paul Thielemans

De toekomst van het slachten 

Het lijkt erop dat het probleem in Brussel zichzelf gaat oplossen. De milieuvergunning van het slachthuis loopt af in 2028. Als er geen nieuw slachthuis komt, stopt de onverdoofde slacht vanzelf. Toch is Thielemans overtuigd dat de vraag naar onverdoofd geslacht vlees niet zal verdwijnen. “Ik vermoed dat die markt zal ingenomen worden door import uit het buitenland.”

Het resultaat kan zijn dat dieren simpelweg langer op transport moeten naar landen waar minder toezicht is. Zoals Thielemans zegt: “Het zou natuurlijk fout zijn dat ze door dierenwelzijn de rituele slachting verbieden en aan de andere kant levend vee op langere transporten zouden zetten.” Het dossier blijft een lastige evenwichtsoefening tussen geloof, politieke moed en de realiteit op de slachtvloer.

Door Dilara Karatas